Ο όρος δεν είναι καινούργιος, αλλά στην εποχή μας έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας. Οι «γονείς-ελικόπτερα» (helicopter parents) είναι εκείνοι που πετούν διαρκώς πάνω από το κεφάλι του παιδιού τους, έτοιμοι να επέμβουν με την πρώτη δυσκολία. Είναι οι γονείς που θα κάνουν οι ίδιοι την εργασία των χειροτεχνικών, που θα πάρουν τηλέφωνο τον δάσκαλο επειδή το παιδί πήρε χαμηλό βαθμό ή που θα τρέξουν στο σχολείο επειδή ο μικρός ξέχασε το κολατσιό του.
Το κίνητρο είναι η απόλυτη αγάπη και η επιθυμία να γλιτώσουμε το παιδί από τη στενοχώρια. Όμως, μήπως αυτή η διαρκής «ομπρέλα προστασίας» στερεί από τα παιδιά το πιο σημαντικό εφόδιο για τη ζωή τους; Την ψυχική ανθεκτικότητα.
1. Το μήνυμα πίσω από την υπερπροστασία
Όταν παρεμβαίνουμε διαρκώς για να λύσουμε κάθε πρόβλημα του παιδιού, το μήνυμα που του στέλνουμε άθελά μας δεν είναι «σε αγαπάω», αλλά «πιστεύω ότι δεν είσαι ικανός να τα καταφέρεις μόνος σου». Τα παιδιά των γονιών-ελικοπτέρων συχνά μεγαλώνουν με έντονο άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και μια διαρκή ανάγκη για κάποιον τρίτο που θα τους βγάλει από τη δύσκολη θέση.
2. Η αξία της «ασφαλούς αποτυχίας»
Η αποτυχία δεν είναι ο εχθρός της επιτυχίας· είναι το προσκάλεσμά της.
- Αν το παιδί ξεχάσει τα μπλοκ της ζωγραφικής, το να βιώσει τη συνέπεια (να μην μπορέσει να ζωγραφίσει στο μάθημα ή να πάρει μια παρατήρηση) είναι ένα σπουδαίο μάθημα. Την επόμενη φορά θα ελέγξει την τσάντα του με μεγαλύτερη προσοχή.
- Επιτρέψτε τους να κάνουν λάθη τώρα που το κόστος είναι μικρό. Ένα ξεχασμένο τετράδιο στο δημοτικό είναι μια ασφαλής αποτυχία· ένα λάθος στο πανεπιστήμιο ή στη δουλειά αργότερα, θα κοστίσει πολύ περισσότερο αν δεν έχουν μάθει να το διαχειρίζονται.
3. Από το «άσε να το κάνω εγώ» στο «πώς σκέφτεσαι να το λύσεις;»
Η επόμενη φορά που το παιδί θα έρθει αντιμέτωπο με ένα πρόβλημα (π.χ. τσακώθηκε με έναν φίλο του στο διάλειμμα ή δυσκολεύεται με μια άσκηση), αντισταθείτε στην παρόρμηση να δώσετε τη λύση.
- Γίνετε ο προπονητής, όχι ο παίκτης.
- Κάντε ερωτήσεις: «Λυπάμαι που έγινε αυτό. Εσύ τι πιστεύεις ότι φταίει;» ή «Ποια νομίζεις ότι θα ήταν μια καλή ιδέα για να το διορθώσεις;». Αφήστε το να σκεφτεί και να πάρει την πρωτοβουλία.
4. Προσγειώστε το ελικόπτερο
Parenting δεν σημαίνει να προετοιμάζεις τον δρόμο για το παιδί, αλλά να προετοιμάζεις το παιδί για τον δρόμο.
- Αφήστε τα παιδιά να αναλάβουν ευθύνες που αναλογούν στην ηλικία τους (να στρώνουν το κρεβάτι τους, να ετοιμάζουν την τσάντα τους, να διαχειρίζονται το χαρτζιλίκι τους).
- Κάθε φορά που ένα παιδί καταφέρνει κάτι μόνο του, μετά από προσπάθεια ή αφού ξεπέρασε ένα εμπόδιο, η αυτοπεποίθησή του εκτοξεύεται.
Γιατί τελικά: > Το να βλέπεις το παιδί σου να δυσκολεύεται ή να απογοητεύεται είναι σκληρό για κάθε γονιό. Όμως, το να του επιτρέψεις να πέσει και να σηκωθεί μόνο του –ξέροντας ότι είσαι εκεί δίπλα για να του καθαρίσεις τα γόνατα, αλλά όχι για να περπατήσεις αντί γι’ αυτό– είναι η μεγαλύτερη πράξη αγάπης.
Ο πλανήτης δεν κάνει τίποτα άλλο από το να μας στηρίζει και εμείς διαπράττουμε συνεχώς εγκλήματα κατά της φύσης.
— Δάφνη Ζουνίγκα
