Εμβόλια στην Εγκυμοσύνη: Ο πλήρης οδηγός για τις μέλλουσες μητέρες (2025)

Η εγκυμοσύνη αποτελεί μια ιδιαίτερη περίοδο στη ζωή μιας γυναίκας, κατά την οποία η προστασία της υγείας της και του αγέννητου μωρού είναι απόλυτη προτεραιότητα. Ο εμβολιασμός κατά την εγκυμοσύνη όχι μόνο προστατεύει τη μητέρα από σοβαρές λοιμώξεις, αλλά και μεταφέρει αντισώματα στο έμβρυο, παρέχοντας του κρίσιμη ανοσία τους πρώτους μήνες της ζωής του.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων 2025 που εκδόθηκε από το Υπουργείο Υγείας και την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, ορισμένα εμβόλια συνιστώνται ρητά για τις έγκυες γυναίκες στη χώρα μας.

Ποια εμβόλια συνιστώνται στην Ελλάδα

Εμβόλιο κοκκύτη (Tdap ή Tdap-IPV)

Το εμβόλιο κοκκύτη σε συνδυασμό με τον τέτανο και τη διφθερίτιδα αποτελεί βασική σύσταση για κάθε εγκυμοσύνη. Σε κάθε κύηση χορηγείται μία δόση εμβολίου Tdap ή Tdap-IPV, κατά προτίμηση από την 27η έως την 36η εβδομάδα κύησης, καθώς και σε ανεμβολίαστες λεχωΐδες, ανεξάρτητα από το διάστημα που μεσολάβησε από προηγούμενο εμβολιασμό με Td/Tdap.

Ο κοκκύτης μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στα νεογέννητα, συμπεριλαμβανομένης της πνευμονίας και της δυσκολίας στην αναπνοή. Ο εμβολιασμός της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη προσφέρει στο μωρό αντισώματα που το προστατεύουν μέχρι να μπορέσει να λάβει τα δικά του εμβόλια.

Εμβόλιο γρίπης

Η γρίπη αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τις έγκυες γυναίκες. Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών περιλαμβάνει τις έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, καθώς και τις λεχωίδες και θηλάζουσες στις ομάδες αυξημένου κινδύνου που συνιστάται ο εμβολιασμός έναντι της γρίπης.

Το εμβόλιο που χρησιμοποιείται είναι αδρανοποιημένο (δεν περιέχει ζωντανό ιό) και είναι ασφαλές για τη μητέρα και το έμβρυο. Μπορεί να χορηγηθεί σε οποιοδήποτε τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Εμβόλιο COVID-19

Οι έγκυες γυναίκες με υποκείμενα νοσήματα που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσου περιλαμβάνονται στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται ο εμβολιασμός έναντι της COVID-19. Η λοίμωξη από COVID-19 κατά την εγκυμοσύνη έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για πρόωρο τοκετό και άλλες επιπλοκές.

Εμβόλιο αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV)

Πρόκειται για σχετικά πρόσφατη προσθήκη στο εμβολιαστικό πρόγραμμα. Το εμβόλιο RSVpreF (Abrysvo) συστήνεται σε έγκυες, ηλικίας 18 ετών και άνω, μεταξύ 32-36+6 εβδομάδων κύησης με αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού μεταξύ Οκτωβρίου και Μαρτίου.

Χορηγείται ενδομυϊκά σε 1 δόση και μπορεί να συγχορηγηθεί με την anti-D ανοσοσφαιρίνη, το εμβόλιο της γρίπης, το Tdap και το εμβόλιο του κορωνοϊού. Ο RSV μπορεί να προκαλέσει σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα σε νεογέννητα και βρέφη, ειδικά τους χειμερινούς μήνες.

Άλλα εμβόλια σε ειδικές περιπτώσεις

Τα εμβόλια ηπατίτιδας Α και Β μπορεί να χορηγηθούν σε έγκυες γυναίκες εάν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος λοίμωξης. Αυτό αφορά κυρίως γυναίκες που ταξιδεύουν σε ενδημικές περιοχές ή έχουν άλλους παράγοντες κινδύνου.

Ποια εμβόλια πρέπει να αποφεύγονται

Ορισμένα εμβόλια δεν συνιστώνται κατά την εγκυμοσύνη γιατί περιέχουν ζωντανούς εξασθενημένους ιούς. Αυτά περιλαμβάνουν:

• Εμβόλιο ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς (MMR): Αντενδείκνυται κατά την κύηση, αλλά οι έγκυες που δεν έχουν ανοσία θα πρέπει να εμβολιάζονται με MMR αμέσως μετά την ολοκλήρωση ή τυχόν διακοπή της εγκυμοσύνης και πριν την έξοδό τους από το μαιευτήριο.
• Εμβόλιο ανεμευλογιάς (VAR): Αντενδείκνυται κατά την κύηση.

Σημαντικό είναι να σημειωθεί ότι έλεγχος για πιθανή εγκυμοσύνη πριν τη διενέργεια εμβολιασμού δε συστήνεται, ενώ τυχόν εμβολιασμός κατά την διάρκεια εγκυμοσύνης δεν αποτελεί λόγο για διακοπή της.

Ασφάλεια εμβολίων

Τα εμβόλια που συνιστώνται κατά την εγκυμοσύνη έχουν μελετηθεί εκτενώς και είναι ασφαλή τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο. Οι συνήθεις παρενέργειες είναι ήπιες και προσωρινές, όπως πόνος στο σημείο της ένεσης, ελαφρύ πυρετό ή κόπωση.

Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών και το Υπουργείο Υγείας παρακολουθούν συνεχώς την ασφάλεια των εμβολίων και ενημερώνουν τις συστάσεις με βάση τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα.

Πρακτικές συμβουλές για έγκυες στην Ελλάδα

Συζητήστε με τον γυναικολόγο σας: Κάθε εγκυμοσύνη είναι μοναδική. Ο γυναικολόγος ή μαιευτήρας σας θα αξιολογήσει την ατομική σας κατάσταση και θα σας συμβουλεύσει για το κατάλληλο εμβολιαστικό πρόγραμμα.

Προγραμματίστε εγκαίρως: Το εμβόλιο της γρίπης χορηγείται συνήθως την περίοδο του φθινοπώρου, ενώ το Tdap συνιστάται μεταξύ της 27ης και 36ης εβδομάδας κύησης. Μιλήστε με τον γιατρό σας για τον καλύτερο χρονοπρογραμματισμό.

Ενημερωθείτε για το RSV: Εάν αναμένεται να γεννήσετε μεταξύ Οκτωβρίου και Μαρτίου (περίοδος αυξημένης κυκλοφορίας του ιού), συζητήστε με τον γιατρό σας για το εμβόλιο RSV.

Ελέγξτε την ανοσία σας πριν από την εγκυμοσύνη: Είναι καλό να ελέγξετε εάν έχετε ανοσία στην ερυθρά και την ανεμευλογιά, ώστε να εμβολιαστείτε εγκαίρως εάν χρειάζεται.

Συμπέρασμα

Ο εμβολιασμός κατά την εγκυμοσύνη αποτελεί ασφαλές και αποτελεσματικό μέτρο προστασίας που συστήνεται από τις ελληνικές υγειονομικές αρχές. Προστατεύει τόσο τη μητέρα από σοβαρές λοιμώξεις όσο και το νεογέννητο κατά τους πρώτους ευάλωτους μήνες της ζωής του.

Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών και το Υπουργείο Υγείας παρέχουν σαφείς οδηγίες που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και διεθνείς συστάσεις. Η συνεργασία με τον γυναικολόγο και η έγκαιρη ενημέρωση είναι τα κλειδιά για να λάβετε τις σωστές αποφάσεις για την υγεία σας και του μωρού σας.

Πηγές:

Υπουργείο Υγείας – Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων 2025, Εγκύκλιος Δ1α/Γ.Π.οικ. 14072/26-3-2025: https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/emboliasmoi/ethniko-programma-emboliasmwn-epe-enhlikwn/

Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών – Συστάσεις 2025 – download pdf

Σημείωση: Αυτό το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή. Συμβουλευτείτε πάντα τον γυναικολόγο ή μαιευτήρα σας για εξατομικευμένες συστάσεις.

Ο πλανήτης δεν κάνει τίποτα άλλο από το να μας στηρίζει και εμείς διαπράττουμε συνεχώς εγκλήματα κατά της φύσης.

— Δάφνη Ζουνίγκα