Η τηλεόραση, οι ταινίες και οι πλατφόρμες streaming αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας των παιδιών. Μπορούν να είναι πηγή διασκέδασης, μάθησης και έμπνευσης, αλλά απαιτούν ενημερωμένη επιλογή και συνοδεία από τους γονείς.
Γιατί είναι σημαντικό να επιλέγουμε κατάλληλο περιεχόμενο;
Τα παιδιά επηρεάζονται όχι μόνο από το πότε και πόσο παρακολουθούν περιεχόμενο, αλλά και από το τι περιέχει αυτό. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (American Academy of Pediatrics – AAP) σημειώνει ότι:
- η απλή παρακολούθηση δεν αντικαθιστά την καθοδήγηση και συζήτηση με το παιδί
- η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά ή την ανάπτυξη
- για πολύ μικρά παιδιά, η αλληλεπίδραση με ενήλικα είναι σημαντικότερη από την παθητική παρακολούθηση περιεχομένου AAP Publications+1
Ρυθμίσεις και Οδηγίες για Πολυμέσα (Screen Time)
Από πλευράς περιεχομένου και χρόνου χρήσης:
Κάτω των 18 μηνών: Αποθαρρύνεται η χρήση οθονών εκτός από βιντεοκλήσεις με συγγενείς.
18–24 μηνών: Αν θέλετε να εισάγετε ψηφιακά μέσα, επιλέξτε ποιοτικό, εκπαιδευτικό περιεχόμενο και παρακολουθήστε μαζί με το παιδί.
Άνω των 2 ετών: Συνιστάται περίπου 1 ώρα/ημέρα υψηλής ποιότητας προγράμματος, με την παρουσία ή τη συζήτηση του γονέα AAP Publications
Συστήματα Καταλληλότητας
Ταινίες & Τηλεοπτικά Προγράμματα
Στην Ελλάδα, τα τηλεοπτικά προγράμματα λαμβάνουν σήμανση καταλληλότητας με βάση τον πιθανό αντίκτυπο σε ανηλίκους:
| Σήμανση | Τι σημαίνει |
|---|---|
| K (Κατάλληλο για όλους) | Κατάλληλο για όλες τις ηλικίες |
| 8+ | Για παιδιά άνω των 8 ετών |
| 12+ | Για παιδιά άνω των 12 ετών |
| 16+ / 18+ | Για μεγαλύτερους εφήβους / ενήλικες |
Αυτές οι σημάνσεις δείχνουν τι πρέπει να θεωρηθεί ασφαλές σύμφωνα με τον νόμο και τα πρότυπα της ελληνικής αγοράς – δεν αντικαθιστούν τη γονική κρίση.
Ειδικά σε ταινίες, διεθνείς συστήματα όπως το MPAA (π.χ. G, PG, PG-13, R) βοηθούν σχεδόν παρόμοια στην κατάλληλη επιλογή HealthyChildren.org.
Πολλές ταινίες και σειρές στις πλατφόρμες streaming δεν έχουν επίσημη σήμανση, επομένως πρέπει να τις αξιολογείτε με βάση κριτικές και γονικούς οδηγούς HealthyChildren.org.
Τι να Προτιμάμε για Κάθε Ηλικιακή Ομάδα
Βρεφική & Προσχολική Ηλικία (0–5 ετών)
- Επέλεξε ποιοτικό, εκπαιδευτικό περιεχόμενο – π.χ. σειρές με γραμματισμό, αριθμούς, χρώματα.
- Απέφυγε περιεχόμενο με βία, φοβίες ή πολύπλοκες ιστορίες.
- Ο χρόνος οθόνης πρέπει να είναι περιορισμένος και πάντοτε με συνοδεία ενηλίκου AAP Publications+1.
Πρωτοβάθμια & Μέση Εκπαίδευση (6–12 ετών)
- Μπορεί να δει περιεχόμενο με ήπια περιπέτεια και θετικά πρότυπα συμπεριφοράς.
- Καλό είναι να συζητηθεί μαζί με τον γονέα για να εμπεδωθούν κοινωνικές αξίες.
Έφηβοι (13+ ετών)
- Μπορούν να δουν πιο ποικιλόμορφο περιεχόμενο, αλλά με προσοχή σε θέματα βίας, ακατάλληλης γλώσσας ή σεξουαλικών θεμάτων.
- Οι γονείς μπορούν να χρησιμοποιούν διαφορετικά εργαλεία βαθμολόγησης και κριτικές για να επιλέγουν κατάλληλο περιεχόμενο.
Επιπλέον Εργαλεία και Πηγές
Common Sense Media – Δίνει λεπτομερείς κριτικές και ηλικιακές προτάσεις για ταινίες, σειρές και εφαρμογές (στα Αγγλικά) HealthyChildren.org
Οδηγοί καταλληλότητας της ΕΡΤ/STAR/ΕΣΡ – για ελληνικά τηλεοπτικά προγράμματα Star.gr
Τα Οφέλη του Κατάλληλου Περιεχομένου
Σωστά επιλεγμένες ταινίες και εκπομπές μπορούν να:
Ενισχύσουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα
Προάγουν θετικά πρότυπα κοινωνικών δεξιοτήτων
Διδάξουν βασικές δεξιότητες, όπως συνεργασία και επίλυση προβλημάτων
Αντίθετα, το ακατάλληλο περιεχόμενο μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχολογία, στη συμπεριφορά ή στη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.
Η επιλογή ταινιών και εκπομπών για τα παιδιά δεν είναι απλώς θέμα διασκέδασης – είναι θέμα ανάπτυξης και ασφάλειας.
Χρησιμοποιήστε:
- επίσημες σημάνσεις καταλληλότητας
- οδηγούς γονέων
- κριτικές περιεχομένου
- συνομιλίες με τα παιδιά σας
…ώστε να είστε σίγουροι ότι η εμπειρία τους είναι ποιοτική και εποικοδομητική.
Ο πλανήτης δεν κάνει τίποτα άλλο από το να μας στηρίζει και εμείς διαπράττουμε συνεχώς εγκλήματα κατά της φύσης.
— Δάφνη Ζουνίγκα
